Recensies

Het gaat goed met de status van de strip. Toch heeft die groeiende belangstelling en waardering nog nauwelijks geleid tot een deugdelijke conservering van striparchieven. De papieren van Toonder brengen het ongetwijfeld ooit tot het Letterkundig Museum. Dat heeft echter meer te maken met een vreemd soort van nationale postzegeltrots dan met een consequent beleid. Welke bibliotheek- of archiefinstelling staat te zijner tijd te springen om zich over de paperassen van Stripschrift te ontfermen? Wat is er gebeurd met de persoonlijke archieven van striptekenaars of de bestanden van uitgevers die allang op de eeuwige jachtvelden vertoeven? Sterker nog, wat gaat er gebeuren met de stukken van hun levende vakbroeders? Of er ooit een complete geschiedenis van de productie, distributie en consumptie van het twintigste-eeuwse stripverhaal geschreven kan worden - ik vrees het ergste.
Die angst is toegenomen na lezing van het achtste deel van Don Lawrence - the collection. Laten we wel wezen, het gaat hier niet om de minste God in stripland. Ondanks de populariteit van Lawrence is al veel origineel materiaal verloren gegaan - en dan heeft Rob van Bavel, de bezorger van The collection, het alleen maar over de plaatjes! Het is aan zijn liefde voor het werk van Lawrence, zijn verzameldrift en met name zijn (inter)nationale contacten te danken, dat een deel van dat materiaal kon worden behouden - althans, in The collection kon worden opgenomen. Elimination, een onvoltooid en onbekend kort verhaal, wordt hier voor het eerst gepubliceerd. Verder bevat dit deel herdrukken van Lawrences kleurige illustratie van Pinocchio (Once upon a time, 1969), van Karl the Viking, De tovenaar van het moeras (Lion, 1963) en tien verhalen uit The adventures of Tarzan (TV21 & Joe 90, 1970). Van Bavels Nederlands is slordig. Het is niet duidelijk wie wanneer de vertaling van de moeras- en oerwoudverhalen heeft gemaakt. Vanwaar trouwens Engelstalige titels bij Nederlandse tekst? En welk aandeel heeft Van Bavel precies gehad in de tekst van Elimination? Ik had het liever nauwkeuriger gezien.
Gezien de beroerde manier waarop met striparchieven wordt omgesprongen, is The collection waarschijnlijk de meest geschikte vorm om oud materiaal te behouden en te presenteren. Van Bavel laat een kort verslag van zijn ervaringen in Engeland en Duitsland aan deel acht van The collection voorafgaan: enkele voorbeelden, maar ze spreken boekdelen. In Nederland zal de situatie wel niet veel beter zijn. Zou het geen eervolle taak zijn voor Het Stripschap om zich wat actiever toe te leggen op het behoud van de archieven van uitgevers, tekenaars en schrijvers van strips?