Recensies

De prachtig gekleurde afleveringen van de avonturen van Tom Poes en heer Bommel in Revue uit de jaren vijftig zullen menigeen die ze destijds in handen heeft gehad, nog scherp voor de geest staan. De wijze waarop uitgeverij Panda nu alle Revue-verhalen in vier kloeke delen uitgeeft, verdient bewondering.
Het zijn mooi gereproduceerde afbeeldingen die hun magie van destijds niet verloren hebben. De uitvoering tegen een zwarte achtergrond versterkt de nostalgie en geeft het werk een voornaam karakter, het verzamelde werk van Marten Toonder waardig. De samenstellers vermelden in het colofon de namen van alle betrokken Toondermedewerkers en wat hun aandeel in de totstandkoming van de verhalen is geweest. Dat is een toegevoegde waarde, die voor de echte Toonderverzamelaars waar voor hun geld biedt. Niet alleen voor wie de Revue-verhalen niet in origineel bezitten, maar ook voor diegenen die ze wel kunnen koesteren, is deze reeks een aanwinst.
Tot zover mijn lof.
De eerste verschenen bundel bevat bewerkingen van verhalen, die eerder als dagstrip verschenen. Ik herinner mij de lichte weerzin, die me, als kind zittend bij de kapper en gek op het lezen van bladen als De Lach, Panorama en De Uitkijk, overviel, toen ik zag hoe de oorspronkelijke dagstrips in het toen nog jonge blad Revue waren aangepast. Niet zozeer door de kleuren, die waren prachtig, maar door de - naar mijn gevoel - verminkingen van de verhalen die een aantal jaren eerder zo'n geweldige indruk op me hadden gemaakt. Ook bij herlezing bekruipt me die teleurstelling.
De blikken mannen, De zieke hertog en Het noorderlicht moet je toch ècht in de oorspronkelijke versie lezen. De grootste verminkingen zitten in De tovertuin, Het monster-ei (waarin het oorspronkelijk apart gepubliceerde Kaspar de draak is opgenomen, één van de meest ingrijpende veranderingen) en Het eiland van Grim, Gram en Grom. Wanneer ik me herinner hoe ik 'deze verhalen in oorspronkelijke vorm heb 'opgezogen' en hoe ze deel uitmaakten van mijn geestelijke wereld van toen, dan gruw ik van de bewerkingen in Revue. En dan heb ik het niet over het geregeld terugkomen van thema's in de Bommel-dagstrips. Zeker nu ik die verhalen herlees komt dat niet storend over, eerder verrijkend en verhelderend. Ze geven inzicht in het gedachtengoed van Toonder.
Deze bedenkingen nemen echter niet weg. dat het zeer aan te bevelen is om ook deze reeks, naast de volledige serie dagstrips, die uitgeverij Panda even consciëntieus publiceert, aan te schaffen. Als curiositeit. Toegegeven, tekeningen en kleuren zijn wonderbaar mooi.