Recensies

Als karikaturist geef je iemands gelijkenis weer door bepaalde karakteristieke trekken extreem op te blazen. Het is dus niet zo dat je met een karikatuur, zoals vele leken denken, het karakter van iemand z'n gezicht kan aflezen. Het is moeilijk een mening te geven over een karikatuur. Als je zegt dat de karikatuur goed lijkt beledig je het 'slachtoffer'. maar als je zegt dat hij niet lijkt beledig je de 'dader'.
Nadat ik het boek Karikaturen tekenen verscheidene malen had gelezen en de tekeningen bestudeerd had, kwam ik tot de conclusie dat Ton Diekstra één van de belangrijkste gegevens rond een karikatuuropzet had weggelaten. Wat ik mis is de vermelding dat de ogen en de mond de belangrijkste onderdelen van een gelaat zijn. Zij bepalen de karakteristieke trekken van het gezicht. Sterke voorbeelden daarvan zijn de karikaturen van Wouter Lap waar mensen als dieren worden weergegeven en waar alleen als menselijke trekken de ogen, de mond en het kapsel gebruikt worden.
De tip van Diekstra om met dikke viltstift karikatuurtekenen te leren kan ik helemaal onderschrijven omdat de toonaangevende karakteristieke trekken van het gezicht dan beter naar voren komen. Ik vind het echter wel jammer dat hij in dit boek zo weinig over deze beginfase vermeldt. Immers. hoe minder lijnen, hoe sterker de karikatuur naar voren komt. Ton Diekstra's techniek van het werken met penseel vind ik pas tot zijn recht komen als je gevorderd bent met het karikatuurtekenen. Dit in verband met het naar voren brengen van de schaduwpartijen als lesonderwerp. Pas als je de opzet van karikatuurtekenen doorhebt kun je gaan werken aan je schaduwpartijen.
De basisvormen van het gelaat bepaal je door het in een driehoek, rechthoek, vierkant, cirkel of trapeziumvorm te plaatsen en niet, zoals Diekstra beweert, door het gezicht van bovenaf of onderaf te bekijken, want dan krijg je sowieso al een vertekend beeld.
Oké, het is de visie van de tekenaar zelf, maar ik vind dat hij qua opzet en uitwerking gedetailleerder te werk had kunnen gaan. Het geschrevene vond ik in het begin interessant. Een student die een scriptie of werkstuk over het karikatuurtekenen moet opzetten zou hier een goede wegwijzer aan hebben. Als je ècht geïnteresseerd bent in het tekenen van karikaturen zou ik de rest van het boek niet als wegwijzer aanraden.