Het is maar een klein boekje, dus je kunt het prima tweemaal lezen. Dat moet ook, want dan pas komt Het proces, de verstripping van Franz Kafka’s bekendste roman door Clod en Céka (de Fransen Erick Lasnel en Claude Voirriot) goed tot zijn recht. Het verhaal (uit 1925) is in zijn eenvoud nog altijd actueel en daarom geniaal. De anti-held Josef K. wordt beschuldigd van iets onduidelijks, maar wel iets ernstigs, door een vage instantie op grond van onbekende wetten. Verzet put hem uit en is bij voorbaat kansloos. Ziedaar waarom Kafka bekender is als etiket dan als schrijver, zoals Robert Crumb in zijn Kafka-album aantoont. Ook wij zijn immers bij tijd en wijle de machteloze burger die vastloopt in meedogenloze bureaucratie. Het is niet de eerste verstripping, maar wel een geslaagde: de spaarzame decors werken prettig vervreemdend. Praag, de crime scene, is in wijkend, surrealistisch perspectief getekend. In kleine kasten blijken enorme archieven gehuisvest. Zalen vol kantoorklerken rammelen machinaal op typemachines (Kafka kent dit werk).
De bewerkers vermijden te gemakkelijke, duistere plaatjes. Er is plaats voor humor: een heilige die van de trap valt heeft daarna een gekreukeld aureool. Er zijn twee Kuifje-detectives: zegt de één 'wij hebben orders', vult de tweede aan 'van bovenaf'!
Tussen alle nachtmerries is er liefde in de postkamer: net als Guust F. met zijn juffrouw Jannie. Maar ondertussen stevent de hoofdpersoon af op zijn verschrikkelijk lot. Max Brod was vriend van Kafka en is redder/uitgever van zijn beroemdste werken. De bewerkers eren hem, door zijn naam tweemaal terloops te gebruiken (niet in het origineel). Vertaler Gert Jan Pos weet het vervreemdende, officiële taalgebruik goed te treffen, maar ik vraag het hier, verstopt in deze recensie: wanneer verschijnt er nu eens een vertaling van een literaire strip zonder spelfouten?
En waar de gouwe ouwe Illustrated classics in uitblonken: de lezer krijgt geen extra informatie over Kafka of de zojuist waarschijnlijk met plezier gelezen striproman.