De biografische strip is een moeilijk genre. Het verhaal is meestal in grote lijnen bekend, dus de meerwaarde zit ‘m in de details. Wie Malcolm X helemaal uitleest komt veel te weten over het leven van de militante strijder voor de rechten van de zwarten in de Verenigde Staten, Malcolm Little (1925-1965). Alles is keurig op een rij gezet door scenarioschrijver Andrew Helfer, als chef redacteur bij DC Comics betrokken bij uiteenlopende producties als Batman en A history of violence, maar ook verantwoordelijk voor andere biografische strips, bij voorbeeld over president Reagan. Helfer zet, samen met tekenaar Randy DuBurke, een uitgebreid beeld neer van het Malcolm die zijn ‘slavennaam’ Little inruilde voor zijn nieuwe achternaam X, waaronder hij bekend werd als boegbeeld van de Nation of Islam (NOI), de beweging die de rechten van de zwarte Amerikaans bevolking op een nog niet eerder vertoonde ‘brutale’ manier nastreefde.
Malcolm X is een verhaal met veel geweld: van de dood van zijn vader, een rondreizende predikant die met zijn preken de toorn van de Ku Klux Klan opriep en die door een tram werd overreden - was hij uitgegleden bij het instappen, of was hij op de rails gelegd? -, via in brand gestoken huizen tot de gewelddadige dood van Malcolm X, toen hij in februari 1965 tijdens een speech in New York werd doodgeschoten. Geveld door zijn broeders van de Nation of Islam, of zat er toch een FBI-complot achter?
Uitvoerig word de jeugd van Malcolm verteld, als sjacheraar, populaire danspartner van (blanke) vrouwen, zijn pooierschap, handel in verdovende middelen en de inbraken die hij pleegde. We zien hoe hij in de gevangenis via zijn broer kennismaakt met de islam en de beweging Nation of Islam, hoe hij zich via de gevangenisbibliotheekboeken ontwikkelde, zijn opkomst in de NOI en zijn oplopende conflicten met de andere leider Elijah Muhammed, zijn reis naar Mekka, zijn vriendschap met Mohammed Ali, zijn toespraken in Europa en Afrika en zijn toenemend isolement door zijn rebelse, uitdagende houding. Om dat alles en veel meer in 112 pagina’s samen te vatten zijn naast de schaarse dialogen in tekstballoons grote blokken tekst nodig, die het paginabeeld vaak overheersen en het verhaal moeilijk toegankelijk maken. Daarbij komt dat de zware zwart/wit-tekeningen, die voornamelijk op foto’s lijken gebaseerd, nogal hoekig en onelegant zijn. Malcolm X is een, voor zover ik het kan beoordelen goed gedocumenteerde, en onderrichtende biografische strip, maar wel eentje voor doorzetters.